प्रत्येक ‘गती’ आहे महत्त्वाची : वेळेवर निदान व उपचाराची तज्ज्ञांची विनंती

मुंबई – गती ही मानवी स्वातंत्र्याची पायाभूत गरज आहे. परंतु लाखो लोक अशा विकारांनी त्रस्त आहेत की ज्यामुळे कप उचलणे, नाव लिहिणे किंवा हास्य व्यक्त करणेही कठीण होते. विश्व गती विकार दिवसानिमित्त वॉकहार्ट हॉस्पिटल्स, मीरा रोड यांच्या सल्लागार न्यूरोलॉजिस्ट व गती विकार तज्ज्ञ डॉ. मानसी शाह यांनी जनजागृती, वेळेवर निदान आणि करुणामय देखभालीच्या गरजेवर भर दिला.

गती विकार म्हणजे काय?

गती विकार आजही कमी समजले जाणारे न्यूरोलॉजिकल आजार आहेत. यामध्ये केवळ पार्किन्सन्सच नाही, तर एसेंशियल ट्रेमर, डिस्टोनिया, अटॅक्सिया, मायोक्लोनस, टिक्स, हेमिफेशियल स्पॅझम, चाल विकार आणि औषधांमुळे होणाऱ्या अनैसर्गिक हालचालींचाही समावेश होतो. हे कोणत्याही वयात दिसू शकतात, पण अनेक रुग्णांना योग्य निदान न मिळाल्याने ते वर्षानुवर्षे त्रास सहन करतात. अनेकदा लक्षणे वृद्धत्व किंवा थकवा समजून दुर्लक्षित केली जातात.

लवकर ओळख का महत्त्वाची?

रोगाची सुरुवातीची ओळख रुग्णाचे संपूर्ण जीवन बदलू शकते.
प्रत्येक थरथर पार्किन्सन्स नसते — विविध गती विकारांचे प्रकार व त्यांचे उपचार वेगवेगळे असतात. मुलांमध्ये दिसणारे टिक्स, झटके, चाल बदलणे किंवा इतर लक्षणे कधीही दुर्लक्षित करू नयेत. अनेक विकारांमध्ये लवकर हस्तक्षेप केल्यास उत्तम परिणाम मिळू शकतात.

आज वैद्यकीय प्रगतीमुळे डीप ब्रेन स्टिम्युलेशन (DBS), बोटुलिनम टॉक्सिन थेरपी, वैयक्तिकृत औषधोपचार, जनुकीय व मेटाबॉलिक चाचण्या आणि मल्टीडिसिप्लिनरी रिहॅबिलिटेशन यांसारख्या आधुनिक उपचारपद्धती उपलब्ध आहेत. यामुळे दीर्घकाळ चालणाऱ्या लक्षणांनाही आळा घालता येतो आणि जीवनमान सुधारता येते.

फक्त शरीरावर नाही — मनावरही परिणाम

गती विकार शरीराइतकेच व्यक्तीची ओळख, आत्मविश्वास आणि सामाजिक आयुष्यालाही प्रभावित करतात. अनेकजण गैरसमज किंवा सामाजिक तणावामुळे लक्षणे लपवतात. “काश, आम्हाला आधी माहिती असती की उपचार उपलब्ध आहेत,” असे रुग्ण अनेकदा सांगतात, असे डॉ. शाह स्पष्ट करतात. हे जनजागृतीचे महत्त्व दर्शवते.

वॉकहार्ट हॉस्पिटल्सचे न्यूरोलॉजिस्ट व गती विकार तज्ज्ञ डॉ. मानसी शाह सांगतात,
“गती म्हणजे फक्त हालचाल नाही — ती स्वातंत्र्य, सन्मान आणि अभिव्यक्ती आहे. लक्षणांकडे दुर्लक्ष करून कुणालाही यापासून वंचित राहावे लागू नये. योग्य वेळी निदान व उपचार मिळाल्यास आम्ही रुग्णांना त्यांचे जीवन परत देऊ शकतो.”

एकाच ठिकाणी अत्याधुनिक सुविधा

वॉकहार्ट हॉस्पिटल्स, मीरा रोड येथे गती विकारांसाठी प्रगत निदान, तज्ज्ञ तपासणी आणि आधुनिक उपचार एका छताखाली उपलब्ध आहेत. त्यामुळे रुग्णांना योग्य मार्गदर्शन वेळेवर मिळते.

विश्व गती विकार दिवस आपल्याला स्मरण करून देतो — सूक्ष्म लक्षणांकडे लक्ष द्या, योग्य वेळी तज्ज्ञ सल्ला घ्या आणि प्रत्येक व्यक्तीकडे सहानुभूतीने वागा. संदेश स्पष्ट आहे: उपचार उपलब्ध आहेत आणि सुधारणा शक्य आहे.